Χιλιάδες Χριστιανοί και ανάμεσά τους και Έλληνες στον στρατό του Μωάμεθ
ΠΑΝΤΑ ΥΠΗΡΧΑΝ ΣΤΟ ΕΘΝΟΣ ΜΑΣ ΗΡΩΕΣ, ΑΛΛΑ ΚΑΙ ΕΦΙΑΛΤΕΣ
Η στάση της Ορθόδοξης Εκκλησίας κατά την Άλωση της Κωνσταντινούπολης υπήρξε αντικείμενο πολλών συζητήσεων και αμφισβητήσεων. Σύμφωνα με ορισμένες πηγές, ο ορθόδοξος κλήρος της εποχής διακήρυττε ότι η Άλωση ήταν «θέλημα Θεού», απόρροια θεϊκής πρόνοιας και τιμωρίας. Αυτή η θεώρηση ενίσχυσε την εχθρότητα προς τους Καθολικούς της Ευρώπης, γεγονός που συνέβαλε στην αποτυχία της ένωσης των Εκκλησιών και, κατ’ επέκταση, στην πτώση της Πόλης.
Οι ανθενωτικοί, με επικεφαλής τον Μάρκο τον Ευγενικό, έγιναν όλο και πιο φανατικοί, εκφράζοντας αντιπάθεια προς τους υποστηρικτές της ένωσης. Η εχθρότητα αυτή τους οδήγησε σε μια στάση που σε κάποιες περιπτώσεις ερμηνεύεται ως φιλοτουρκική. Αυτή η τάση παρατηρήθηκε και στις επαρχίες, όπου η τουρκική προέλαση στη Μακεδονία, τη Θεσσαλία, τη Στερεά Ελλάδα και την Ήπειρο δεν συνάντησε σημαντική αντίσταση.
Ήδη από το 1396, πολλές ελληνικές πόλεις παραδόθηκαν χωρίς αντίσταση στις δυνάμεις του Βαγιαζήτ Α’. Τρίκαλα, Λάρισα, Σάλωνα, Δομοκός παρέδωσαν τις πύλες τους στον σουλτάνο οικειοθελώς, γεγονός που αναφέρεται και στα έργα του Λαόνικου Χαλκοκονδύλη
Κατά την πολιορκία της Κωνσταντινούπολης το 1453, ο στρατός του Μωάμεθ Β’ περιλάμβανε και χριστιανούς στρατιώτες. Σύμφωνα με τον Νικολό Μπάρμπαρο, ο αριθμός τους έφτανε τις 50.000, με πολλούς εξ αυτών να είναι Σέρβοι, Ούγγροι, Λατίνοι και Έλληνες. Ο ανώνυμος λαϊκός ποιητής της Άλωσης αναφέρει 30.000 χριστιανούς που υπηρετούσαν τον σουλτάνο
Οι χριστιανοί στρατιώτες του Μωάμεθ, κατά την πολιορκία, χρησιμοποιούσαν προκηρύξεις δεμένες στα βέλη τους, καλώντας τους αμυνόμενους να παραδοθούν ειρηνικά, υποσχόμενοι ότι δεν θα πάθουν κανένα κακό.
