Tag Archives: Εθνικοί Στοχασμοί

«Το ελληνικόν εόν όμαιμόν τε και ομόγλωσσον και Θεών ιδρύματα κοινά και θυσίαι ήθεά τε ομότροπα» (Ηρόδοτος, «Ιστορίαι» Η’ -Ουρανία 144,13-15). Continue reading →

Εντός του ευρυτέρου ιδεολογικοπολιτικού πλαισίου του Μεσοπολέμου – του οποίου τμήματά περιεγράψαμνε απανθισματικώς στα προηγούμενα άρθρα αυτής της περιληπτικής επισκοπικής αναδιφήσεως- εξειλίχθη και μια προσπάθεια ανακαθορισμού της φυσιογνωμίας, της μορφής του ελληνικού Εθνικού Λόγου, η οποία προσπαθεί με συνέπειαν και επιμονή να παραμείνει μακράν από την οποιανδήποτε συνειδητή «προγονοπληξία» ή και από αβαθείς, «γλυκερές» και άγονες αναφορές στο παρελθόν, δίχως όμως να μεταπέσει σε «προγονοφοβία». Η αναζήτηση του περιεχομένου της «Ελληνικής Ταυτότητος», κατά την περίοδον αυτήν, συνεδέθη στενώς με την διαμόρφωση και την καθιέρωση του όρου «Ελληνικότης». Continue reading →

Στα προηγούμενα άρθρα αυτής της σειράς έγιναν πολυάριθμες αναφορές στους στοχαστές της «Γενεάς του ‘30», τόσον στους μαρξιστές και κομμουνιστές όσον και στους αστούς «πατριώτες» αντιπάλους τους, τους διακατεχομένους από μιαν ιδιότυπο «χαλαράν» αντίληψη της Εθνικής Ιδέας. Πρόκειται για έναν διστακτικό και ανομολόγητον Εθνικισμόν, έναν «εθνισμόν» – «εθνικισμόν» «σπουδαγμένων νοικοκυραίων», ο οποίος εναυάγησε πριν καν …. αποπλεύσει. Έναν «εθνικισμόν», ο οποίος ηδράζετο στην αφελή προσδοκία πως ο νέος Ελληνισμός ημπορεί και πάλιν να ευρεθεί στο προσκήνιο και μάλιστα ως πνευματικός καθοδηγητής της Ευρώπης. Continue reading →

Μεσοπολεμικές ιδεολογικοπολιτικές ζυμώσεις

Είναι άξιος ιδιαιτέρας μνείας ο ιδιότυπος «διμέτωπος» αγών τον οποίον επεχείρησεν ο Γεώργιος Θεοτοκάς και ο κύκλος των «φιλελευθέρων εθνικοπατριωτών» φίλων και ομοφρόνων του, εναντίον του Εθνικισμού και του κομμουνισμού, αγών που προσέλαβεν σαφεστέρα μορφή όταν τον Ιανουάριον του 1933 ο Θεοτοκάς ίδρυσεν, ομού με τους Σπύρο Μελά και Γιάννη Οικονομίδη, το περιοδικόν με τον χαρακτηριστικόν δηλωτικόν τίτλον «Ιδέα», το οποίον ενεπλάκη αμέσως και στις πολιτικές διαμάχες της εποχής. Continue reading →

Μεσοπολεμικές ιδεολογικοπολιτικές ζυμώσεις

Από τις εκλογές του Σεπτεμβρίου του 1932 έως τις εκλογές του Μαρτίου του 1933, όπου οριστικοποιείται η διαδοχή των «Λαϊκών» στην κυβέρνηση, είναι μια περίοδος εντόνου πολιτικής ασταθείας, εξ αιτίας της πολιτικής πολώσεως μεταξύ των δύο μεγάλα αστικών κομμάτων. Στον αστικόν τύπο της εποχής, ο οποίος παρουσιάζεται ως φορεύς της «κοινής γνώμης», επανεμφανίζονται στοιχεία του ιδιοπαθούς ελληνικού πολιτικού «μεσσιανισμού». Continue reading →

Μεσοπολεμικές ιδεολογικοπολιτικές ζυμώσεις

Κατά την παράθεση της παρούσης σειράς άρθρων περί των διαφόρων πνευματικών προσωπικοτήτων και θεωρητικών ρευμάτων που διεμόρφωσαν το πλαίσιον των εθνικών ιδεών στην νεωτέρα εθνικήν ιστορία και πριν γίνει αδρά αναφορά των διαφόρων  εντύπων τα οποία εξέφρασαν τις διάφορες κοσμοθεωρητικές και ιδεολογικοπολιτικές τάσεις,  θα παρατεθεί περιληπτική περιγραφή  του κοινωνικο – οικονομικού και ψυχοπνευματικού πλαισίου της περιόδου του Μεσοπολέμου. Σκοπός αυτής της εμβολίμου γενικοτέρας αναφοράς είναι η κατά το δυνατόν συμπαγεστέρα αντίστοιχος διασάφηνση  του  μεσοπολεμικού  πεδίου εκφάνσεως των τάσεων αυτών, των πηγών, των διασυνδέσεων και των διαπλοκών τους με πρόσωπα και πράγματα της περιόδου. Αφορμή αυτής της εστιάσεως υπήρξεν η  προβληματική που ανέκυψεν λόγω της συχνής αναφοράς της «Γενεάς του ‘30» στα προηγηθέντα κείμενα της σειράς. Συνεπώς «αμ’ έπος αμ’ έργον» επί βραχύ, ώστε μετά την παράθεση του ιστορικοπολιτικού πλαισίου, να παρουσιασθούν αρτίως τα τότε ιδεολογικοπολιτικά έντυπα και οι συναρθρώσεις των διανοητών. Continue reading →

«Μόνον στις αόρατες ιδιότητες των εθνών, αυτές που είναι κρυμμένες από τους ιδικούς τους οφθαλμούς, δηλαδή στις ποιότητες που λειτουργούν ως μέσα με τα οποία τα έθνη αυτά παραμένουν εν επαφή με την πηγή της αυθεντικής ζωής, μόνον εντός αυτών θα ευρεθεί η εγγύηση του σημερινού και μελλοντικού τους πλεονεκτήματος της αρετής και της αξίας. Εάν αυτές οι ιδιότητες αμβλύνονται από την ανάμειξη και φθείρονται από την τριβή, η επιπεδότης που απορρέει θα οδηγήσει σε διαχωρισμόν από την πνευματική φύση, αυτό δε με την σειρά του θα κάνει όλους τους ανθρώπους να συγχωνευθούν μαζί, στην ομοιόμορφο και συλλογικήν τους καταστροφή.» Continue reading →

Μέρος 5

Η θέση που καταλαμβάνει στο έργον των ποιητών αλλά και των κριτικών της Γενεάς του Τριάντα ο «Λαός», ως φορεύς του «κατ’ εξοχήν Νοήματος», είναι όντως κυρίαρχος. Βεβαίως η επιχειρηματολογία τους δεν είναι πρωτότυπος. Άλλωστε όπως επεσήμανε ευστοχότατα η κόρη του μεγάλου Έλληνος καθηγητή λαογραφίας Στίλπωνος Κυριακίδη, η αείμνηστος λαογράφος Άλκη Κυριακίδου – Νέστορος («Θεωρία της ελληνικής λαογραφίας. Κριτική ανάλυση» – 1978) ο «Λαός» υπήρξεν μια έννοια ρευστή και «πρωτεϊκή», ωσάν αίμα, ιδιαιτέρως ευεπίφορος, όλκιμος και ελατή σε ποικίλες ιδεολογικές χρήσεις και καταχρήσεις. Αυτήν την έννοιαν θα αποπειραθούμε να ιχνηλατήσουμε  στις  λεωφόρους της ιδεαλιστικής φιλοσοφίας, ακολουθούντες μεγάλους  Διδασκάλους της ευρωπαίκής σκέψεως. Continue reading →

Οι «θεράποντες της τέχνης» της Γενεάς του Τριάντα στην προσπάθειάν τους να μορφοποιήσουν μιαν ισχυρά «Εθνική Μυθολογία» – η οποία θα ελειτούργει ως συνεκτικόν στοιχείο της κατακερματισμένης νεοελληνικής κοινωνίας- δεν ημπόρεσαν να αποφύγουν τους κινδύνους που ενεκυμόνει η οποιαδήποτε ιδεολογία: Την σχηματοποίηση, την αφαίρεση, την εξιδανίκευση και την συνακόλουθο «προβλητική» και ευχολογιακή ουτοπία. Continue reading →

Για να αντιληφθούμε στοιχειωδώς τις «σειριακές αντιστοιχίες» και επιδράσεις στους διαδοχικούς στοχασμούς του Περικλέους Γιαννοπούλου, των πιστών και οπαδών του, καθώς και κατόπιν των φίλων τους, ιδού ο ορισμός της Ελλάδος μέσα από το πάμφωτον όραμα του: Continue reading →